Icones plantarum Helvetiae, ex ipsius Historia stirpium Helveticarum denuo recusae, cum descriptionibus clarissimi auctoris, ejusque dilecta praefatione de rebus historiam naturalem Alpium Helveticarum illustrantibus / Additis notis editoris. [J.S. Wyttenbach].

  • Haller, Albrecht von, 1708-1777
Date:
1813
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Icones plantarum Helvetiae, ex ipsius Historia stirpium Helveticarum denuo recusae, cum descriptionibus clarissimi auctoris, ejusque dilecta praefatione de rebus historiam naturalem Alpium Helveticarum illustrantibus / Additis notis editoris. [J.S. Wyttenbach]. Source: Wellcome Collection.

    10/202
    in plura juga fibi parallela, aut ad fe invicem inclinata disjedus, inter quae valles Neo»> ,comenjis Coinitatiis ^ & Biennenfiiim ^ & Bajihenjis Epifcopatus interjiciuntiir i). Quod inter alpes Juramque montem medium eft, hadenus planitiei propius, colli¬ bus & humilioribus montium jugis paffim tamen exafperatur, qualis eil mons Legerberg •Badenlium. Neque usquam lata in Helvetia planaque & campeftris eft regio, a qua nul¬ los montes profpicias. Planior eft tamem pars aliqua Tigurinorum, tum valles lubalpi- ,nae majores. Alpium faciem parum rede notam efte video, liceat ergo breviter aliqua eorum ad- fpergere, quae tot per eas itineribus vidi z). Alpium natura tota fcopulofa eft, plerisque locis fuperne nuda, ut medium'cingu¬ lum pafcuum fit, imum pedem abiegnas fylvae veftiant. Etfi eminus pyramides viden¬ tur, longe undique a vicinis montibus feparatae, vera tamen dorfa fiint, quorum pars * aliqua paffim altius in aerem furgit. Altitudinem nemo rede definivit; folum montem Dent de Midi did 8161. pedes fupra Rhodanum elevari J. Gamaliel de Roverea reperit, oliin apud Salinas Bernenfes machinarum magifter [Ingenieiir]. Ifte vero mons nives pene omnes aeftate dejicit, & eft extremus doiTi auftralis atque humilior finis. Mon¬ tem la Montagite mandite Sabaudise ad 13440. pedes fupra lacum Lemanum elevari, Cl. L o Y s experimentum eft , & ea fere, aut paulo fublimior, M. Schreckborn, Sylvii, montium fupra Gotthardum, Septimi, jugorum Rhceticorum fupra Burmium altitudo fue¬ rit. Nam quae, infelix ille J. B. Micheli olim de 2760. perticis montis Gotthardi {zivp- fit, non certa bafi inter Arburgum & Alpes intercepta nituntur 3). Quare Alpes ad 16000. fupra mare pedes parilinos fere in aerem furgunt; nam lacus Lemanus 1000. aus 1200. pedibus fupra mare elevatur 4). Mag- j) Bonam Jurajfi Vaudenfis mappam accuratiffimus Mallet Genevenfis nobis dedit. Praecipuas ejusdem Jugi partes dodiffime defcripfit faepe jam laudatus a SauJJurcs (Foya^es dans les Alpes, T. I. cap. XIV. y^.) Dorfum Juraffi, etfi multo humilius alpibus, egregias tamen plantas alpinas nutrit. In Monte Vaudenfi Dole, qui ad 679. perticas'fupra Lemanum Lacum adfur- git, & a Hallcro faepe citatur, laetae vigent j Filago Leontopodiiim, Satorium nigfum, An- droface villofa, Bupleurum longifoliura, Orobus luteus, After alpiinis, Mefpilus chamaeme- fpilus. Sedum 953, quod rubens Jacq. ColleSian. T. I. p. 302; Adlaea fpicata, Sonchus al- pinus olim & noftro Audlori, nunc canadenfis ex teftimonio acutiffimi Eduardi Sniithii-, Den¬ taria pentaphyllos & heptaphyllos. (Saufjlires 1. c. §. 364.) Proximus huic eft gallorum Mons Thoiry, cujus culmen, Reculet nomine, Botanico multa rariora fuppeditat: crefeunt enim ibi Lunaria rediviva, Scabiofa alpina, Aftragalus montanus, Ranunculus Thora, Aconitum anthora. Rubus faxatilis, Anemone narciffiflora & Puhatilla, Pinguicula alpina, Antirrhinum alpinum , Arenariye faxatilis & illa Hali. 869j Coronilla minima, Sideritis hyifopifolia j Dryas odopetala, &c. {SauJjhres 1. c. §. 367.) W. 2) De Alpibus helvcticis, earumque natura & indole, poft hofce egregios Halleri labores, &ego, debili quidem calamo, quaedam delineare & ad peregrinandum ufum quafi accommodare aufus fum, in Hift. geogr. undpfigjlk. Befchrednmg des Schweizerlandes. Bcrn. 178!. T. I. fub* Tit. Alpen. p. 16-36. Celeb. dein Storrius integram de alpibus noftris diiTertationem Itineribus fuis per Helvetiam fadis, introdudionis loco praefixit. G. K. Ch. Storrs Alpcnreife im J. 1781- Leipzig. 1784. W. 3) De J. B. MichelU genevenfis methodo & menfuris falfis, Vide SauJj] Voyagts dans Ics Alpes. §. 947- W. 4) Satis nota funt, quae pofterioribus temporibus Viri multi iique dodiffimi in dodrina de moil'- tium altitudine acftimanda variis ingeniofeque excogitatis experimentis egerunt: nota indefdfi Delucdi tentamina (Recherches fur les modifications de PAtmo/phere) nota K-^Jineri, Schoukbourg- hii, Saufjurii, Tremblcii, Picteti, «Scc. Horum quorumdam Virorum opera multorum Hel¬ vetiae montium altitudines definitae atque prifeorum errores denudati fuere. Addimus heic quae ingeniofo noftro fcientiarum phyiicarum ProfefTori publico, Joh. Gtorgio Tralles, debe¬ mus, qui repetitis menfuris, interdum & Barometro adjutus, plura alpium bernenfiura cui- nima