Beknopt overzicht der meest gebruikte geneesmiddelen in Nederlandsch Oost-Indie / door J. van Dongen.
- Dongen, J. van
- Date:
- 1913
Licence: In copyright
Credit: Beknopt overzicht der meest gebruikte geneesmiddelen in Nederlandsch Oost-Indie / door J. van Dongen. Source: Wellcome Collection.
12/218 page 6
![De plantenfamilies zijn gerangschikt volgens het stelsel van engler en prantl; voor geslachts* en soortnamen is zooveel mogelijk de Index Kewensis gevolgd. CRYPTOGAMAE. Fungi. Tuberoideae [genera incerta, Saccardo, Sylloge fungorum]. Pachyma cocos Fries. Sari tombong, Sari poetih. De onderaardsche, gedroogde zwamknol [sclerotium] van dezen fungus treft men in schijfjes gesneden of in stukken gehakt bij de handelaars in inlandsche geneesmiddelen te koop. Hij groeit als parasiet op de wortels van pijnboomen, waarin het mycelium binnendringt, en is afkomstig uit China, waar deze knollen eene groote reputatie hebben als geneesmiddel. In Koord-Amerika worden ze „Indian Bread” genoemd, wat wijst op het gebruik als voedingsmiddel, dat van vele soorten „zwamknollen” in verschillende landen gemaakt wordt. [Zie o. a. hanbury, Science Papers, p. 201.] Ze zijn zeer verschillend van grootte, ongeveer van een aardappel tot een kinderhoofd. Uitwendig zien ze aardachtig bruin; onder de dunne schil treft men een dicht, gelijkmatig hyphenweefsel aan, dat er wit, soms geel en gevlekt uitziet. Ze worden des te meer op prijs gesteld, naar gelang ze harder en witter van kleur zijn. „II passé auprès des Chinois pour très-réconfortant, et ils en font un grand usage dans les affections fébriles et de la dys- pepsie. Son effet le plus marqué est d’éteindre la soif et de provoquer la sécrétion urinaire”. [Soubeirain et De Thiersant, p. 90]. De echte wordt veel verwisseld met de wortelstokken van Smilax China [„gadoeng tjina”], die er oppervlakkig wel iets op lijkt. De verwarring wordt nog daardoor bevorderd, dat beide bij de Chineezen „foelien” worden geheeten; de echte eigenlijk „Pe-foelien” [Teysmannia 1891, p. 459]. Reeds in rumphius’ tijd werd deze „foelien” ingevoerd, en deze naam door de Chineezen op Ambon eveneens gegeven aan een soortgelijken, daar groeienden zwamknol. v Pachyma Tuber regium Fr. door rumphius [Herb. Amboinensc VI, p. 120] reeds beschreven als den „Koninklijken bol” naar den Maleischen naam „oebi radja”, ook echter „djamoer bangkong” of „taai oelar sowo” genoemd, daar de inlanders meenen, dat deze knollen ontstaan uit de ingedroogde uitwerpselen van](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b28069468_0012.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
