Volume 1

Enumeratio methodica stirpium Helvetiae indigenarum. Qua omnium brevis descriptic et synonymia compendium virium medicarum dubiarum declaratio novarum et rariorum vberior historia et icones continentur / [Albrecht von Haller].

  • Haller, Albrecht von, 1708-1777.
Date:
1742
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Enumeratio methodica stirpium Helvetiae indigenarum. Qua omnium brevis descriptic et synonymia compendium virium medicarum dubiarum declaratio novarum et rariorum vberior historia et icones continentur / [Albrecht von Haller]. Source: Wellcome Collection.

    15/892 (page 5)
    jjornio Bernatum montibus fere quadraginta ftirpes primus [11] detexit, quas breviffime indicavit, fed ita tamen, ut adgnofcere queas. 20. christophorvs Piperinvs non ex montibus folum circa Sigris- ■wyl [12], fed ex vallis Simmiae etiam alpibus plantas rariores in hortum Tuum transtulit, uti ex M. S. ad cordi hifloriam notis didici, quae exemplari Biblio- thecae Bafilienfis adfcriptae funt. 21. casparvs collinvs Pharmacopola Sedunenfis, qui ad gesnervm Thoram, f 13 ] & alias raras plantas mifit, non aliam lui memoriam reliquit. ioh. Fabricii brevis exftat catalogus ftirpium M. Galandae , & frequens in Epiftolis gesneri mentio, iosias simlervs, quem clvsivs & exteri cita¬ re folent,in opusculo de alpibus unice aretivm de NeJJo & gesneri plan¬ tas Tilati M. exfcripfit. petrvs andreas matthiolvs aliquam partem Vallis Tellinae vidifle videtur, (14) nifi, uti pleraque per alios vidit. 22. IOHANNES bavhinvs, fvchsii & gesneri difcipulus, a prima juven¬ tute ad ultimum fenium in plantis vitam confumfit. Alpes Rhaeticas, & Val¬ lem Tellinam comite gesnero invifit a. i^bi. Neque longo poli tempore, iter in Italiam fecit per Gotthardum [15] M. Pataviumque & Venetias petiit, in Helvetiam vero rediit a. 1563. [16]. Ab eo tempore, ut Galliam Narbonenfem & AHatiam omittam, Ebroduni,& Genevae, &Bafileae vixit, montes vicinos Falconarium, Suchet, Thuiri, Saleva, tVaferfall &c. fedulus adiit, finem vero laborum Montbelgardi fecit, in valle Jurae , quae Galliae propior eft. Totis quinquaginta annis ftirpium hifloriam elaboravit, gesneri in prima ju¬ ventute carus [17] aemulus. Stirpes plurimas [18] nqvas invenit, veterum mo¬ numenta magno judicio evolvit, confufiffima matthioli tabernae- MONTANi & reliquorum hujus aetatis virorum fcripta fagax extricavit,& fumraa fide aliopum defo-jptiones a propriis /cparavit, quas exadtiffimas dedit: Multi¬ plicationem ftirpium & varietates evitavit, vix ullam fruftra repetiit, nifi for¬ te alienam defcriptionem, non fatis adgnitam, aliquando praeter propriam ad¬ duxit. Dubias flirpes thalianas, caesalpinianas &c. pro dubiis repetiit, neque unquam eosdem colores incertis plantis dedit,quos in veris ftirpibus ad¬ hibuit. Ergo non temere promilerunt Editores illi Caldoriani [19], nondum fi- mile opus adparuifle, vix pofteros fimile vifuros unquam. Sed in eo pecca¬ runt boni viri, quod negledta pulcherrima volumina deturpanda reliquerint ignaro & ingratiffimo mortalium chabraeo. [2o] 23. carolvs clvsivs Helvetiam adtigit, fed nihil quidquam ad hifloriam ftirpium noftrarum contulit, praeter dubium illum & incertum Ajlragalum Helveticum, Princeps tamen omnino nobis Audior eft , qui longe plurimas alpina- (11) a. 15 5 C. adeoque ante Cluftum, & Gefneri hortorum Germaniae defcriptionem. Sed ipfo a. t j 51. botanicum commercium cum Gefncro orfus, hanc laudem maximam meruit ,, folum die Aretium , a quo in ftirpium ftudio aliquid dicere poflit Epift. p. 118* b. (iz) Gefner de hort Germ. p. 243. b. &CC( fij) Gefner de Acon.I. Diofc. p.5. (14J p. 105. de Pinu Cembro. (15) Epift. ad Gefner. p.119. (\C) Epift. Gefner a IVolfioed.p. 50. (17) Liberalisfimi ingenii praeceptor hortabatur juvenem, ut nihil fuum opus moratus,pergeret in elaboran¬ da ftirpium hiftoria Epift. ad 1. B. p.\$%. fig) Nefcio quomodo Bobartus non ultra 2 6 ftirpes a inventas L B. fuilTe adfirmare fit aufus inpraef ad Moris. In quatuor omnino libris XVII. XXI. XXII. & XXIX. proprias habet triginta ftirpes, Cher- lerus autem odtodecim, cum praeterea vetuftior Clufto & Lobelio innumerabiles fere & alpinas & Narbonenfcs & Italicas ftirpes ante utrumque viderit, quas fibi potuihet vindicare :Cluftus enim a* 15 65. exHilpama rediit, Gefner epift. p. 122. (19) Anno 1619. in praefatione ad Prodromum operis I. B. & Cberlefh 2.0 Quanta fuerit hujus hominis inperitia , vel ex hoc folo argumento adparebit, quod transpofitiones iconum, plerumque rudisfimns, in Sciagraphia fua ita non minuerit, ut etiam multiplicaverit*. b