Volume 4

Enumeratio methodica stirpium Helvetiae indigenarum. Qua omnium brevis descriptic et synonymia compendium virium medicarum dubiarum declaratio novarum et rariorum vberior historia et icones continentur / [Albrecht von Haller].

  • Haller, Albrecht von, 1708-1777.
Date:
1742
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Enumeratio methodica stirpium Helvetiae indigenarum. Qua omnium brevis descriptic et synonymia compendium virium medicarum dubiarum declaratio novarum et rariorum vberior historia et icones continentur / [Albrecht von Haller]. Source: Wellcome Collection.

    15/896 (page 5)
    hornio Bernatum montibus fere quadraginta ftirpes primus [«] detexit, quas breviflime indicavit, fed ita tamen, ut adgnofcere queas. 20. christophorvs piperinvs non ex montibus folum circa Sigrts- ivyl [12], fed ex vallis Simmiae etiam alpibus plantas rariores in hortum fuum transtulit, uti ex M. S. ad cordi hiftoriam notis didici, quae exemplari Biblio¬ thecae Bafilienfis adlcriptae fiint. 21. casparvs collinvs Pharmacopola Sedunenfis, qui ad gesnervm Thoram, [ 13 ] & alias raras plantas mifit, non aliam fui memoriam reliquit. ioh. Fabricii brevis exflat catalogus flirpium M. Galandae , & frequens in Epiflolis gesneri mentio, iosias simlervs, quem clvsivs & exteri cita¬ re folent,in opusculo^? alpibus unice aretivm de Ne flo & gesneri plan¬ tas Tilati M. exfcripfit. petrvs andreas matthiolvs aliquam partern Vallis Tellinae vidifle videtur, (14) nifi, uti pleraque per alios vidit. 22. iohannes bavhinvs, fvchsii & gesneri difcipulus, a prima juven¬ tute ad ultimum fenium in plantis vitam conlumfit. Alpes Rhaeticas, & Val¬ lem Tellinam comite gesnero invifit a. 1561. Neque longo poft tempore, iter in Italiam fecit per Gotthardum [15] M. Pataviumque & Venetias petiit, in Helvetiam vero rediit a. 1563. [16]. Ab eo tempore, ut Galliam Narbonenfem & Alfatiam omittam, Ebroduni,& Genevae, &Bafileae vixit, montes vicinos Falconarium, Suchet, Thuiri, Saleva, Waflerfall &c. fedulus adiit, finem vero laborum Montbelgardi fecit, in valle Jurae , quae Galliae propior eft. Totis quinquaginta annis flirpium hiftoriam elaboravit, gesneri in prima ju¬ ventute carus [17] aemulus. Stirpes plurimas [18] novas invenit, veterum mo¬ numenta magno judicio evolvit, confufiffima matthioli tabernae- MONTANi & reliquorum hujus aetatis virorum fcripta fagax extricavit,& fiimma fide aliorum defcriptiones a propriis feparavit, quas exa&iffimas dedit: Multi¬ plicationem flirpium & varietates evitavit, vix ullam fruflra repetiit, nifi for¬ te alienam defcriptionem, non fatis adgnitam, aliquando praeter propriam ad¬ duxit. Dubias ftirpes thalianas, caesalpinianas &c. pro dubiis repetiit, neque unquam eosdem colores incertis plantis dedit,quos in veris flirpibus ad¬ hibuit. Ergo non temere promilerunt Editores illi Caldoriani [19], nondum fi- mile opus adparuifle, vix pofleros fimile viluros unquam. Sed in eo pecca_- runt boni viri, quod negle&a pulcherrima volumina deturpanda reliquerint ignaro & ingratiffimo mortalium chabraeo. [20] 23. carolvs clvsivs Helvetiam adtigit, fed nihil quidquam ad hiftoriam flirpium noftrarum contulit, praeter dubium illum & incertum Ajiragalum Helveticum , Princeps tamen omnino nobis Auftor eft, qui longe plurimas alpirja- (11J a. 15 5 <7. adeoqueante Clufium, & Gefneri hortorum Germaniae defcriptionem. Sed ipfo a. 15 51. botanicum commercium cum Gefnero orfus, hanc laudem maximam meruit ,, folum ede Aretium , a quo in flirpium ftudio aliquid dicere poflit Epifi. p. 1 ig. 6. (12) Gefner de hort Germ. p. 245. b. dcci ' (i$) Gefner de Acon.l.Diofc.p.f. (14J p. 105. de Pinu Cembro. (15) Epifi. ad Gefner. p.119. (iC) Epifi. Gefner a IVolfiozd.p.50. (17) Liberalisfimi ingenii praeceptor hortabatur juvenem, ut nihil fuum opus moratus,pergeret in elaboran¬ da flirpium hiftoria Epifi. ad I. B. p. 158* e fig) Nefcio quomodo Bobartus non ultra 2 6 ftirpes a inventas I. B. fuilTe adfirmare fit aufiis in praef. ad Moris. In quatuor omnino libris XVII. XXI. XXII. & XXIX. proprias habet triginta ftirpes, Cher- lerus autem otftodecim, cum praeterea vetuftior Clufio&t Lobelio innumerabiles fere tk alpihas & Narbonerifes & Italicas ftirpes ante utrumque viderit, quas fibi potuiflet vindicare :Clufius enim a. 1^ 6 j. exHilpania redi.it> Gefner epifi. p. 122. (19) Anno 1619. in praefatione ad Prodromum operis I. B. & Cherlerh 20 Quanta fuerit hujus hominis inperitia , vel ex hoc folo argumento adparebit, quod transpofitiones iconum, plerumque rudisfimas, in Sciagraphia fua ita non minuerit, ut etiam multiplicaverit. , b ' • '