Volume 1
Disputationes chirurgicae selectae / collegit, edidit, praefatus est Albertus Hallerus.
- Haller, Albrecht von, 1708-1777
- Date:
- 1755-1756
Licence: Public Domain Mark
Credit: Disputationes chirurgicae selectae / collegit, edidit, praefatus est Albertus Hallerus. Source: Wellcome Collection.
21/642 (page 7)
![vers, cranium item, quam capitis partes qusedam internx nobiliores fimul Icefae deprehenfe funt. Cumque Contufio accumulatio vulnufculorum cum au tfitu J'olidorum & vafculorum fit , ut optime in egregio libello Aphorifimo- rum de cognofcendis & cur audis morbis notat Excellenti)]imus cS nunquam fime honoris pr&fiamine nominandus D, H er mannus Boerhaave, Praecep¬ tor ac Fautor meus fiemper magni habendus , & celeberrimus quoque , olim A1- torfienfium, nunc vero Helmftadieniis Profejfor, D. Heifierus, in Chirurgia fua, non ita pridem edita , monuit j adeoque his incommodis jungatur , ut partes fortius commoveat, vafa dilaceret, fuppurationem difficiliorem red¬ dat, & fanationi minus obtemperet, periculo omnino non vacavit, fed le~ thalis fieri facillime potuiifet. Tali etenim incafu ob majorem fanguinis ad- fluxum, ejufdemque promptiorem obftrudionem plerumque oboriuntur a- cerrimi dolores , ingentes inflammationes , offium caries , atque corruptio , gangraena, fphacelus, & hunc tandem excipiens mors: inprimis fi aetas pro- vedior, corpus debile , aut morbis ante labefadatum, anni tempus frigidum coincidit, quod tefte Hippocrate fieB. V. Aphor. 11X. ojfibns , iiervis, & cere¬ bro inimicum exijlit, & fieB. ead. Aphor: XX. cutem obdurat, dolorem iufiup- purabilem facit. Si praeter haec error in diaeta, vel pravum regimen accedit,, non mirandum, quod vulnera, quamvis leviffima, quandoque lethalia red¬ dantur. Qui hac de re dubitat, adeat Celeberrimi noftri Boerh aavi 1 fupra citatum librum, ubi claram aflerti hujus confirmationem inveniet. Si~ cuti proinde omnia ea, quae fanguinem in vafis obftrudum refolvunt, atte¬ nuant , in motum redigunt, inflammationem minuunt, Se gangraenam ipfam avertunt, quam maxime proficua funt, & in noftro afFedu optimo cum fuc- ceflu propinata fuerunt * ita e contrario eunda, quae contrarium effedum edunt, nociva efle, facile intelligitur. Hinc porro in omnibus vulneribus „ ubi ofla, tendines, ligamenta, nervi, membranae, cerebrum &c. denudata funt oleofa ac pinguia, quemadmodum Se hic fadum vides, cane pe jus & angue vitanda fimt. Haec enim fubftantia fua vifeofa ac unduofa poros ob£ truunt, neque emolliunt, partkulis ramofis non penetrant, neque ftag- nantes humores movent, fed tranfpirationem impediunt, inflammationem augent, feparationem prohibent, offibus cariem, atque corruptionem indu¬ cunt , cerebrumque putrefeere faciunt, quod bene obfervavit Sadtetm in Armamentario luo Chirurgico, Tab. XXXII. p. 114, Et Paulus Earbette Obfi. I. Cap. de vuln. capitis p. 62. inquit: Omnia pinguia, (loquitur de vulnere quo cranium quoque laefiim fuit) hic fiedulo vitavi, quia particulis fiuis ramofis valde angufios cranii tubulos fatis pertinaciter objlruunt, atque ita efficiunt, ut Humores ftagne?it , acefcant, §•? cranium cornimpant, cariemque inducunt. &c. Mirabitur hic forfan quis, cur ex cavitate cranii globulus ille non ex- tradus fuerit j fcias autem , hoc minime negledum elfe ex imprudentia qua¬ dam aut ofeitantia Medici, vel Chirurgi incuria , fed data opera: quoniam ille nempe ex tam angufto foramine fine magno dolore, partium dilaceratio¬ ne , ac perculofiffimis exlpedandis fymptomatibus eximi non potuit. ( fepe- # numer®](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30413333_0001_0021.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)