Volume 5

Disputationes chirurgicae selectae / collegit, editit, praefatus est Albertus Hallerus.

  • Haller, Albrecht von, 1708-1777.
Date:
1755-1756
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Disputationes chirurgicae selectae / collegit, editit, praefatus est Albertus Hallerus. Source: Wellcome Collection.

    716/720 (page 672)
    ^7: M. E. ETTMULLER, DE VULN. VENTR. men illud fuit apertum, & curae fe concredidit aegra non amplius contufio, fed abfcelTbG erat, quantocyus abftergendus & confoiidandus Nec humiditas, quae continuo' in ventri¬ culo colligitur, diu remorarifelicem fanationem poterat. Liquor enim gaftricus, qui tilcus alluebat, hoc deterfit & mundificavit. Quam‘facultatem ei nemo denegabit, qui confide- rat hunc mixim im partem ex faliva confl ni, ejufdemque effe naturte cum faliva , id e fi, conftare particulis fulphureis aqueofalinis. Jam confiat, canes vulnera & ulcera fua lam¬ bendo confolidacionem promovere; & quis nefcit, plura vulnera lingendo fuiffe curata ? vid. Scburigii Sialoiog. cap.4 §. 14.. Non tamen liquamina ventriculi ad abdominis cavita¬ tem fuur. delapfa, qu* alias lethalitatem afferre fupra diximus, fed vel per pylorum, vel foramen denudatum foras effluxerunt, cui limile Menzelius in Mifc. nat. cur. Dec II. Ann. V. obf. r. £«? Aut. de Poztis ibidem Dec. I. Ann. IV. obf. 38. recenfent, procul dubio, quia ventriculi fuperficies exterior hic loci cum peritonseo & mufculis abdominis coh*ferunt, haud fecus ac hepatis lobum ventriculum perforatum •obuiraffe Max. Preuffius in Epbemer. nat. cur. cent. 1II. obf. 1 ]. & Courtial. obf. Jitr les <os p. 74. annotarunt, qui & omentum amplo inteftini jejuni foramini applicatum loc. .cit. fe vidiffe tefiatur. Idque in virgine noftra commode fieri poterat,quatenus unitatis h*c •folutio non fimul & femel fadta, fed abfceffus fenfim fenfimque& per tempus bene longum contra&us fuit. Fibr* enim ventriculi, vel peritomaei, vel utrorumque, per contufionem a temonis apice fadtam dilacerat* ferum copiofius plorarunt. Quemadmodum enim in ftatu ifano membran* continuo (erum aliquod fudant, ita hoc disiocatis, ruptis. & 'laceratis fi¬ bris in circulatione fui magis impeditum,in uberiore copia ibidem coacervatum, fub dolo- rofa & fpaftica ftridura ex tunicis & vafculis minimis expreffum, atque avolantibus parti¬ bus tenuioribus fuborto turnore, fub quo ventriculi fuperficies externa integumentis pro¬ pius accefiit, glutinis infiar appoficum fuit. Atque tales coalefcenti* aliorum vifcerumin- tferfe vel cum integumentis non adcorar* funt. In omnjbus fere..phthificis pulmones pleu- ,-r* adharrere fuerunt obfervati: quam ob caufam Barry Confumption of the lungs p. 266. mondubitat, paraceritefin pro exantlanda materia purulenta & injiciendis mundificanti- ‘bus remediis in thorace inffituere. Et quot non proftantexempia eorum, quiin talionibus iinteitmorum feces per inguina, per abfcefTum vel fiftulam abdominis, per umbilicum, pet veficam urinariam, per uterum reddiderunt. Eandem & hic fubeffe caufam non immerito ha¬ riolatur Platerus obf. p. 8St. qui,poftquam de Capitaneo quodam,in ventre vulnerato,quod tf*ces per fiftulam, qu* fanato vulnere illic remanferat,multos annos incolumis alioquin & sfuperftes excreverit, retulerat, pergit: Cujus caufam inuejligans ex Anatomicis obfervationu ibus certis argumentis collegi ,intefiinorum vulnera, Ji illis in locis, ubi carnea mufculorum ab- ,dominis portiones exijlunt, ventrem penetrem, agglutinatis tunc mutuo utrinque & intejli- morum £5? mufculofe camis vulnerum in ambitu labiis viam fieri pojje, per quam Jlercus ex- ,tra corpus educatur, ffj in abdominis cavum excidere prohibeatur. Pari modo fe res habet, quando lotia n per alvum, ex abdominis vulnere, ex inguine profluit; vel quando hepatis reaumque abfceffas exterius in abdomine fadta ruptione folvuntur, quorum exempla jam allegare fuperfedemus. Per 10. ann. latuit antequam foras proruperit abfceffus. Inflamma¬ tio enim fiepe inter initia non accedit, uti inprimis fit in illis, qui per congeftionem fiunt, abfceffibus, & diuf*pe collecta materia jacet, antequam inflammetur. Idque toto dieob- Cervamus, quod quis contufionem pafius fuerit, vel ab alto ceciderit,-qui tamen de nullo conqueritur fymptomate, obtufum fi exceperis dolorem, unde dicunt:Jie hixtten davon ei- nen Knack im Leibe bekommen. Hinc adeo frequenter occurrunt congeftiones tales & abf- ceffus,qui demum fuperveniente inflammatione fe manifeftant. Natura enim lente operatur, nec prodit fe anguis in herba latens, nifi mutato vit* genere, commiflis circa rerum non- naturalium ufum erroribus,aliifque concurrentibus circumftantiis lacefiitus foras prorepere incipiat. Videmus,dicit Meibomius de abfcejf. intem. nat p. 11. quofdani abfcejfus cito ge¬ nerari, alios autem tarde, ita ut a principio generationis, quo perfgna fe ccepit ntanifeftare abfceffus. Jape non menfes tantum, fed integra annorum fpatia numerentur. Docuit experi¬ entia, quofdam in aliqu i parte lafos vel cafu, vel vulnere, vel pertufione, femper deinde de illa parte conquelios fuijje, tandem pojl plures annos prorumpente abjcejfn. Habui nuper ex¬ emplum cujusdam abfcejjn in' pellor e laborantis, qui ante 18- annos ab equo ceciderat, & tx illo tempore femper ibi aliquid fenferat.