Costanzo Landi und seine 'methodus de bona valetudine tuenda̕ / [Walter Artelt].
- Artelt, Walter, 1906-
- Date:
- 1932
Licence: In copyright
Credit: Costanzo Landi und seine 'methodus de bona valetudine tuenda̕ / [Walter Artelt]. Source: Wellcome Collection.
12/20 (page 324)
![Reflexionen, sondern Frohwerden und Verscheuchen von Kummer durch ästhetischen Genuß, vor allem den der Natur: „Aspiciantur... et audiantur, odorentur, cogitenturque assidue quae oblectant. Contraria vero longius arceantur. Delectationis sunt venari, et aucupium exercere, piscari, rusticari, rivulos murmurantes videre et audire, obstrepentes cicadas, prata floribus omnigenis referta, cernere, et rerum naturam scrutari, et bestiolarum quarundam, ut apum et formicarum, huiusmodique consideratione oblectare animum, et in parvis corporibus ordinem ac regiam quandam disciplinam discere“ (M.34f.)1); „alii .. . ut ea quae pulchra et formosa sunt, amemus, et saepe aspiciamus, admonent et praecipiunt, ut fre¬ quentem aspectum aquae nitidae, quemadmodum describit Virgilius in Georgicis lib. I. [108—110] . . . Alii, ut viridi rubeove colore aspectum pascamus, ut hortorum, nemorumque usum amemus. Alii deambulationem secus flumina, perque amoena prata suavem laudant. Alii varietatem colorum, illorumque iucundum aspectum et saluberrimum odoratum . . . commendant“2) (M. 21 f.). Die Be- 0 Dieser Rat, Bienen und Ameisen zu betrachten, geht zurück auf einen Brief des hl. Hieronymus (Ep. 125) ad Rusticum monachum, der auf dem Wege über das Decretum des Ivo v. Chartres (VII, c. 5) und die „Collectio trium Partium“ (III, 11) in das Corpus Iuris Caninici (Decr. Gratiani V, c. 33 de conscr.) gelangte: „Apum fabricare alvearia, ad quas te mittunt Salomonis proverbia, monasteriorum ordinem ac regiam disciplinam in parvis disce cor¬ poribus“. Die „proverbia Salomonis“ aber lehren: „Vade ad formicam 0 piger, et considera vias eius, et disce sapientiam: quae cum non habeat ducem, nec praeceptorem, nec principem, parat in aestate cibum sibi et congregat in messe quod comedat“ (c. 6, v. 6—8). — „Quattuor sunt minima terrae, et ipsa sunt sapientiora sapientibus. Formicae, populus infirmus, qui praeparat in messe cibum sibi . . (prov., c. 30, v. 24 sq.). — Andere ähnliche frühchristliche Äußerungen über Bienen und Ameisen bringt Wilhelm Ganzenmüller, Das Naturgefühl im Mittelalter (Beiträge zur Kulturgeschichte des Mittelalters und der Renaissance. Herausgegeben von W. Goetz, Bd. 18), Leipzig und Berlin 1914, S. 29f. 2) In diesen Zeilen offenbart Landi sich freilich nicht nur in seinem Natur¬ empfinden als Ästhet, sondern auch in seinem Stilgefühl. Denn es läßt sich zeigen, daß in den zuletzt zitierten Sätzen die sachliche Richtigkeit sich den schriftstellerischen Absichten des Verfassers, seinem höchsten Ziel, ein lite¬ rarisches, den Ansprüchen des Humanismus gerecht werdendes Kunstwerk zu schaffen, hat unterordnen müssen: Die ersten drei „alii“ gehen in Wirklich¬ keit auf eine Stelle eines Buches zurück (Marsilius Ficinus, de studiosorum sanitate tuenda [= de triplice vita über I], c. 10). Die schriftstellerisch-ästhetischen Absichten Landi s treten auch in seiner Empfehlung der Leibesübungen (M. 23—28) deutlich zutage. Hier läßt er, der sonst so gern und oft von sich selbst spricht, seine eigene Persönlichkeit](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30629056_0012.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)