Powstanie rodu ludzkiego i embriologia u starożytnych filozofów greckich.

  • Lachs, Johann.
Date:
1936
Catalogue details

Licence: In copyright

Credit: Powstanie rodu ludzkiego i embriologia u starożytnych filozofów greckich. Source: Wellcome Collection.

    17/80 page 13
    o harmonii liczb — w siódmym, dziewiątym lub dziesiątym miesiącu ciążyx. Podług Censorina2 zaś mieli pitagorejczycy rozróżniać jedynie siedmio- i dziesięciomiesięczną ciążę („Py- thagoras autem (quod erat credibilius) dixit, partus esse genera duo, alterum septem mensium, alterum decem...“). Płód ludzki (to £(pov \oyuc0v), który po wymienionych okresach przyszedł na świat, ma cztery zasady, których siedzibą są cztery na¬ rządy, t. j. mózg (eyK6(paXoq)y serce (KapSia), pępek (ópcpaX6q) i narząd płciowy (aiSoloy). Mózg jest siedzibą rozumu (i'ovq), serce siedzibą duszy i spostrzegania (\lrvxnq Kai aiq^rjaioq), pę¬ pek miejscem przyczepu płodu (pi£ió(noq Kai dva<pvcrioq) do macicy matki, umożliwiającym jego rozwój w łonie matki, a narząd płciowy drogą, którą się nasienie wydziela na zewnątrz, względnie miejscem wytwarzania płodu ((rnepparoq [>«<] Kara- fioXaq re Kai yevvrj(TLoq)3. Narządy te mają jednak jeszcze i inne, a mianowicie symboliczne znaczenie. Mózg oznacza człowieka, serce zwierzę, pępek roślinę, a narządy płciowe wszystkie je¬ stestwa organiczne, bo one wszystkie się rozwijają4. Alkmeon z Krotonu, prawdopodobnie lekarz, o któ¬ rym — jak się wyraża Arystoteles 5 — nie wiadomo, czy on się wzorował na pitagorejczykach, czy też oni na nim (...Kai ijToi ovroq [scil. AXK/uam)v ó KpOTOvictTrj] irap 6K€iv(ov [scil. flv^a- yopeuoy] rj ck€łvoł irapa tovtov TrapeXafiov tov X6yov tovtov])1 zajął się prawdopodobnie nieco bliżej embriologią. Z uwag jego jednak, tej dziedziny dotyczących, doszło nas zaledwie tylko kilka. On miał, podług Plutarcha 6, zgodnie z pitagorejczykami twier¬ dzić, że nasienie nie tylko że pochodzi z mózgu, ale jest nawet jego częścią (eyK€(paXov pepoq). Inne zapatrywanie Alk- meona na pochodzenie nasienia podaje Censorinus 7. Podług niego zgadza się Alkmeon wprawdzie z twierdzeniem Hippona o pochodzeniu nasienia z rdzenia, nie uważa jednak rdzenia za wyłączne jego źródło, utrzymując, że na równi z rdze¬ niem są mięśnie i tłuszcz tymi częściami, w których się na¬ sienie wytwarza. Dwojakiego też rodzaju istnieje podług niego nasienie. Jednego dostarcza płeć męska, a drugiego płeć żeń- 1 Diogenes l. c. 2 O. c. cap. IX. 3 Diels o. c. I str. 244, fr. 13. 4 Tamże. 5 Metaphysicorum, lib. I, cap. V. 8 De plac. phil., lib. V, cap. II 3. 7 O. c. cap. Y.
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3